هشتمین كارگاه طرح چرخش توانمندی ها

"نگارش آکادمیک و مهمترین ریشه‌ها و قواعد آن"

( با تاکید بر نگارش‌های دانشگاهی در رشته‌های علوم انسانی)

حامد صفایی‌پور (دکترای فلسفه علم) 

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
۲۰ اسفند، ۱۳۹۳
بنیاد نخبگان استان اصفهان

8th-kargah

 

عطر ورق

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا

نگارش آکادمیک؛ اصلی‌ ترین ریشه‌ ها و قواعد آن

 

معرفی این دوره آموزشی را با یک سوال آغاز می‌کنم: به نظر شما بهترین معادل(/برابرنهاد) برای واژه انگلیسیAcademic Writing چیست؟ نگارش دانشگاهی؟ نگارش علمی؟ نگارش حقیقی؟ نگارش تحقیقاتی؟ ... مستدل‌نویسی؟ جمع و جور نویسی؟ ... من هیچ یک از این‌ معادل‌ها را تا این لحظه نپسندیده ‌ام. نباید فکرکرد منظور از نوشته آکادمیک تنها نوشته ‌ای است که در یک نشریه علمی-تحقیقاتی- دانشگاهی یا حوزوی- منتشر می‌ شود؛ همچنین، متاسفانه چنین نیست که همه نوشته‌ های منتشر شده در چنین نشریاتی-که از اتفاق، همه استانداردهای صوری(formal) را رعایت کرده اند-آکادمیک باشد. با این حساب امید به واژه «دانشگاهی» (در شرایط فعلی!) برای توضیح مضمون نگارش آکادمیک کمتر و کمتر می‌شود.

نگارش آکادمیک نگارشی معطوف به واقعیت(Facts)- در مقابل نگارشی معطوف به احساسات و تاثّرات(Perception) شخصی نویسنده- است که در آن واقعیتی اثبات، تایید یا توجیه می‌ شود. نگارش آکادمیک در معیارها و استانداردهای تفکر نقادانه و در روش تحقیق- در معنای دقیق آن- ریشه دارد. در واقع، اگرچه «روش تحقیق» و «روش نگارش تحقیق» دو موضوع متفاوت است، اما روش نگارش آکادمیک خود مستلزم نوعی فرایندی تحقیقی است که موضوع نوشته را به پیش می‌ برد و متن را به اثری استدلالی، پیشرونده و هدفمند تبدیل می‌ کند. در یک نوشته آکادمیک لازم است، درباره چیزی در خور نوشتن، چیز درخوری نوشته شود. نویسنده در خلال چنین نوع نگارشی، چیزهای زیادی می ‌آموزد.

در میان همه دانش‌ ها و مهارت‌ های لازم برای این امر، مهارت «معماری نگارش» از مهمترین موارد است (این نامی است که من برای آن انتخاب کرده‌ ام). معماری نگارش، دانش به چگونگیِ طرح‌ ریزی و پیکربندی متن است که شوربختانه (بازهم!) در نظام آموزش و پرورش ما هیچ سابقه ‌ای ندارد. بند(/Paragraph) یک مقاله کوتاه است و در ضابطۀ «جمع و جوری» با یک کتاب قطور هیچ فرقی ندارد. جستار(Essay) یک نوشته قالب‌ بندی شده در حداقل پنج پاراگراف است، مقاله، پایان‌نامه و طرح تحقیق(proposal) همه استانداردها و شرایط یکدست و روشنی دارند که همگی با مهارت معماری نگارش مرتبط است.

این کارگاه با هدف جبران برخی از کم داشت‌ های یاد شده طراحی شده است و امید دارد در معرفی نگارش آکادمیک، ریشه‌ ها و قواعد آن موفق باشد. دو گام اساسی در این کارگاه تازه کردن آگاهی ‌ها و تازه کردن روش ‌ها درباره نگارش آکادمیک است.

█  پیش از ورود به این کارگاه از خود بپرسید ... آیا نوشته‌ ها و مقاله‌ های شما بر اساس روش خاصی شکل می‌یابند؟ برای بیان افکار و ایده‌ های خود بر روی کاغذ چگونه روشی دارید؟ با اندیشیدن به این پرسش، بر روی فرشِ قرمزی قدم می‌زنید که شما را به سوی کارگاه نگارش دانشگاهی و مقدمات فکری آن هدایت می‌کند.

گامهای بحث

█   گام اول: تازه ‌کردن انگیزه‌ها درباره نگارش

  •  دسته‌ بندی موانع
  •  از مهم ترین موانع فردی: کامل‌ گرایی(perfectionism)
  •  برای غلبه بر کامل‌ گرایی؟
  •  نوشتن مثل چیست؟
  •  به مبارکیِ رویِ خوش‌ نشان‌ دادن به نگارش چه می‌ کنید؟

█  تازه کردن آگاهی‌ها درباره نگارش آکادمیک

  •  نوشته‌ های شخصی، نوشته‌ های غیرشخصی
  •  سوء کاشت یا برداشت؟!؛ مسئله این است؟
  •  نوشتن بر اساس واقعیات، به سوی نگارش جهانی
  •  استانداردهای نوشتۀ اندیشمندانه
  •  مکانیزم‌ های اقناع: استدلالی، استنادی، خطابی

█  گام سوم: تازه‌ کردنِ روش‌ ها: چگونه نوشتن به مثابه روش تحقیق

◄چگونه یک بند(paragraph) بنویسیم؟

◄ چگونه یک جستار(Essay) بنویسیم؟

◄ چگونه یک مقاله(Paper) بنویسیم؟

◄ چگونه یک طرح تحقیقاتی(Proposal) بنویسیم؟

█  چه بخوانیم؟

 

 

 حامد صفایی‌ پور، دانشجوی دکتری فلسفه علم و فناوری(دانشگاه تربیت مدرس تهران) و پژوهشگر و آموزگار «مهارت‌های اندیشیدن» است. او سابقه تدریس در دوره های «تفکر نقادانه»، «تفکر خلاقانه» و «تفکر فرهنگی» را در موسسات آموزشی و دانشگاهی دارد. او همچنین، در دو زمینه «روش تحقیق» و «نگارش دانشگاهی (/آکادمیک)» سبک و ایده ‌های شخصی‌ داشته و در زمینه تحقیق و آموزش آنها فعالیت می‌ کند.

کارها و نوشته ‌های او را می ‌توانید در سایت‌ های زیر دنبال کنید:

◄وب سایت تیزفکری(SmartThinking.ir): با موضوع: به روز رسانی برنامه آموزش مهارت‌های اندیشیدن

◄وبلاگ پیشانی(pishani.blog.ir): با موضوع تفکر فرهنگی

◄پیشانی؛ آموزش، فرهنگ، فکرپروری(Pishani.ir)

◄ پست الکترونیک: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید/این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید